Domowe sposoby na biegunkę u dorosłych i dzieci
Domowe sposoby na biegunkę to sprawdzona i szybka pomoc, gdy dopadnie Cię nagłe rozwolnienie. Choć jest to dolegliwość powszechna, wiele osób wciąż niechętnie o niej mówi i liczy, że problem ustąpi samoistnie. Tymczasem odpowiednie nawodnienie organizmu oraz lekkostrawna dieta mogą skutecznie złagodzić objawy i wspomóc regenerację układu pokarmowego. Zadajesz sobie pytanie: „co na biegunkę”? Przeczytaj nasz artykuł, aby poznać pomocne wskazówki.
Spis treści:
1. Co pomaga na biegunkę? Domowe sposoby w pigułce
2. Biegunka – co to takiego?
3. Kiedy z biegunką należy udać się do lekarza?
4. Biegunka – co robić, gdy już się pojawi?
5. Dieta BRAT, czyli domowe sposoby na biegunkę u dorosłych oraz dzieci
6. Domowe sposoby na biegunkę u dziecka i dorosłego – zastosuj napary ziołowe
7. Co na biegunkę z apteki bez recepty (OTC)?
8. Jak wyleczyć biegunkę? Podsumowanie
Co pomaga na biegunkę? Domowe sposoby w pigułce
Metoda | Co stosować na biegunkę? | Jak to działa na układ pokarmowy? |
1. Intensywne nawadnianie | Elektrolity z apteki, woda niegazowana, słaba czarna herbata | Przywraca równowagę wodno-mineralną i zapobiega odwodnieniu organizmu. |
2. Dieta lekkostrawna (BRAT) | Kleik ryżowy, gotowana marchewka, banany, czerstwe pieczywo | Zawarte w nich skrobia i pektyny zagęszczają treść jelitową i dają odpocząć jelitom. |
3. Zioła i napary ściągające | Napar z suszonych jagód, rumianek, mięta | Garbniki działają przeciwzapalnie, a napary rozkurczają brzuch i zmniejszają ból. |
4. Środki bez recepty (OTC) | Węgiel aktywny (Carbo medicinalis), probiotyki | Węgiel skutecznie wiąże i pochłania toksyny, a probiotyki odbudowują florę bakteryjną. |
Biegunka – co to takiego?
Pojęcie to jest powszechnie znane. Mimo to warto przytoczyć podstawowe informacje na temat opisywanego problemu zdrowotnego. Przez biegunkę (czasem określaną również jako rozwolnienie) rozumie się problemy z defekacją, a konkretnie – częste oddawanie rzadkiego, czasem wręcz wodnistego stolca. Do najczęstszych przyczyn biegunki należą:
- wchłanianie nieodpowiednich lub nieświeżych pokarmów i/lub płynów,
- Zakażenia wirusowe i bakteryjne – wywołane m.in. przez norowirusy, rotawirusy czy bakterie (np. Salmonella). Powodują, że do światła jelita grubego i cienkiego przenikają duże ilości wody,
- stosowanie niektórych medykamentów, w tym na przykład leków o działaniu antyarytmicznym czy preparatów niesterydowych.
Jeśli powyższe dolegliwości się utrzymują, wiele osób zastanawia się, jak zatrzymać biegunkę i szybko złagodzić jej objawy.
Kiedy z biegunką należy udać się do lekarza?
Choć większość przypadków rozwolnienia można wyleczyć w domu, niekiedy konieczna jest pilna konsultacja medyczna. Bezwzględnie skonsultuj się z lekarzem, jeśli:
- biegunka trwa dłużej niż 2–3 dni i domowe sposoby nie przynoszą poprawy,
- pojawiły się objawy odwodnienia – takie jak silna suchość w ustach, rzadkie oddawanie moczu o ciemnym zabarwieniu, brak łez u dziecka, osłabienie czy zawroty głowy,
- w stolcu widoczna jest krew, śluz lub ma on niepokojący, czarny kolor,
- dolegliwościom towarzyszy wysoka gorączka oraz silny, ostry ból brzucha,
- występują uporczywe wymioty, które całkowicie uniemożliwiają przyjmowanie płynów i nawadnianie organizmu.
Biegunka – co robić, gdy już się pojawi?
Nawet jeśli będziesz przykładać duże znaczenie do tego, czy prawidłowo się odżywiasz, nie możesz wykluczyć tego, że rozwolnienie się pojawi. Jeśli jednak do tego dojdzie, możesz podjąć działania zaradcze. Co jest dobre na biegunkę?
Nie sposób jednoznacznie powiedzieć, które domowe metody na biegunkę to pewna gwarancja skuteczności działania (stuprocentowej nie zapewnia właściwie żaden wariant działania). Sytuację dodatkowo poprawia następujący fakt – silna biegunka ma to do siebie, że czasem ustępuje dość szybko oraz, co również jest ważne, samoistnie. Dzięki temu nie trzeba poświęcać czasu na przygotowywanie skutecznych preparatów.
Jak zatrzymać biegunkę?
1. Zadbaj o intensywne nawadnianie – pij płyny często, ale bardzo małymi łykami, aby nie podrażniać żołądka. Najskuteczniejsze są gotowe elektrolity z apteki, woda niegazowana oraz słaba czarna herbata lub napary ziołowe (rumianek, mięta). Unikaj kawy i alkoholu, które mogą nasilić symptomy.
2. Alternatywne rozwiązanie: zastosuj domowy roztwór nawadniający – jeśli nie masz pod ręką aptecznych elektrolitów, przygotuj domowy izotonik. Wymieszaj szklankę przegotowanej wody z płaską łyżeczką cukru oraz szczyptą soli kuchennej. Taki roztwór skutecznie wspomaga wchłanianie wody w jelitach.
3. Wprowadź lekkostrawną dietę – jelita potrzebują odpoczynku. Jedz małe porcje produktów o działaniu zapierającym i wiążącym wodę.
Dobrym pomysłem jest również włączenie do diety takich artykułów spożywczych – niektóre z nich spożywasz na co dzień, do innych z kolei będziesz musiał się jeszcze przekonać:
- krupnik przygotowany z wykorzystaniem drobnej kaszy,
- owoce, w tym w szczególności jabłka – co ważne, nie trzeba spożywać ich wyłącznie w surowej postaci. Wręcz przeciwnie; nic nie stoi na przeszkodzie, aby je np. upiec,
- ryż – w tym w szczególności biały ryż rozgotowany lub kleik,
- warzywa, w tym w szczególności marchewka.
Oczywiście, w przypadku poważniejszych przypadków, które mogą grozić nawet ciężkim odwodnieniem osoby chorej, konieczne może okazać się zastosowanie elektrolitów oraz częste picie wody. Oprócz wody można wykorzystywać kompoty, soki owocowe, herbaty ziołowe itp.
Zobacz też: Co to są elektrolity i jak je uzupełniać? Ważne nie tylko latem!
Dieta BRAT, czyli domowe sposoby na biegunkę u dorosłych oraz dzieci
Jeśli chodzi o domowe sposoby zwalczania biegunki, skutecznym rozwiązaniem jest stosowanie się do zasad żywienia określanych czasem jako dieta zapierająca BRAT. To akronim pochodzący od pierwszych liter poszczególnych rodzajów potraw.
- B (Bananas – banany) – najlepiej lekko niedojrzałe. Są źródłem potasu, który może być tracony podczas biegunki, oraz łatwo przyswajalnych węglowodanów.
- R (Rice – ryż) – biały ryż, kleik ryżowy lub rozgotowany ryż. Jest lekkostrawny i może pomagać w zagęszczaniu stolca.
- A (Applesauce – mus jabłkowy) – przetarte lub pieczone jabłka dostarczają pektyn, czyli rozpuszczalnego błonnika, który delikatnie wpływa na konsystencję stolca.
- T (Toast – tosty/sucharki) – jasne pieczywo pszenne, najlepiej lekko czerstwe. Jest lekkostrawne i dobrze tolerowane przy dolegliwościach jelitowych.
W tej obszernej kategorii znajdują się m.in. następujące podstawowe artykuły spożywcze:
- ryż biały,
- pieczywo,
- owoce (z naciskiem na banany),
- pieczywo, w tym w szczególności tosty pszenne. Ważne, by pieczywo to było lekko czerstwe,
- makaron.
Jeśli chodzi o sposoby na rozwolnienie, absolutnie nie powinno się wtedy stosować dań ciężkostrawnych i smażonych, a także wędzonych czy konserwowanych. Produkty wysoko przetworzone również nie są wskazane.
Domowe sposoby na biegunkę u dziecka i dorosłego – zastosuj napary ziołowe
Gdy biegunka lub rozwolnienie pojawi się u dzieci lub dorosłych, pomoce mogą być odpowiednio dobrane napary ziołowe. Mogą działać łagodząco, przeciwzapalnie oraz wspierać prawidłowe funkcjonowanie układu pokarmowego. Podczas infekcji warto sięgnąć po sprawdzone napary o działaniu ściągającym i łagodzącym:
- napar z suszonych jagód (borówki czarnej) – to jeden z tradycyjnych domowych sposobów na biegunkę u seniora. Suszone owoce borówki czarnej zawierają garbniki, które mogą wykazywać działanie ściągające i wspierać ograniczenie rozwolnienia. Uwaga: stosuj wyłącznie owoce suszone – świeże jagody mogą mieć działanie przeczyszczające,
- mocna czarna herbata – niesłodzona herbata zawiera garbniki o działaniu ściągającym na błonę śluzową przewodu pokarmowego, co może ograniczać utratę wody do światła jelit,
- rumianek – działa łagodząco i przeciwzapalnie na podrażnioną błonę śluzową żołądka i jelit. Może również wykazywać delikatne działanie rozkurczowe i wspierające trawienie (więcej o tym, jakie właściwości ma rumianek, przeczytasz na naszym blogu),
- mięta pieprzowa – działa rozkurczowo (spazmolitycznie) na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, co może łagodzić bóle brzucha i skurcze towarzyszące biegunce. U dzieci należy ją stosować ostrożnie, natomiast u dorosłych jest zwykle dobrze tolerowana.
Wskazówka: Napoje podawaj w małych porcjach i regularnie, aby nie obciążać przewodu pokarmowego i zmniejszyć ryzyko nasilenia nudności.
Co na biegunkę z apteki bez recepty (OTC)?
Gdy domowe sposoby na biegunkę u dorosłego i zmiana diety to za mało, warto sięgnąć po sprawdzone preparaty dostępne w aptece bez recepty. W przypadku nagłego rozwolnienia najczęściej stosuje się następujące grup produktów:
- węgiel aktywny (Carbo medicinalis) – to środek o właściwościach adsorpcyjnych (wiążących). Działa miejscowo w przewodzie pokarmowym, gdzie może wiązać niektóre toksyny oraz substancje powstające w wyniku zaburzeń trawienia, a następnie ułatwia ich wydalenie z organizmu. Należy pamiętać, że może on również ograniczać wchłanianie innych leków, dlatego warto zachować odstęp czasowy,
- probiotyki (leki lub suplementy diety) – biegunka, szczególnie infekcyjna, zaburza równowagę mikrobioty jelitowej. Przyjmowanie wybranych szczepów bakterii może wspierać odbudowę prawidłowej flory jelitowej i u niektórych osób skracać czas trwania objawów.
Pamiętaj o elektrolitach: niezależnie od stosowania węgla czy probiotyków, podstawą postępowania przy biegunce są doustne płyny nawadniające. Pomagają uzupełnić utracone wodę i elektrolity, co jest kluczowe dla prawidłowej pracy organizmu.
Jak wyleczyć biegunkę? Podsumowanie
Jak widać, stosowanie środków farmakologicznych nie zawsze jest konieczne. Można również stosować odpowiednie suplementy diety, które regulują pracę układu trawiennego. Oprócz tego dostępne są liczne domowe sposoby na biegunkę u dzieci i dorosłych.
Warto jednak pamiętać również o innej kwestii. Oprócz przygotowania odpowiedniej diety czy środków zaradczych postaci mieszaniny cukru, wody i soli należy również zastanowić się nad tym, jaka jest przyczyna problemów zdrowotnych (może być to np. przewlekłe zapalenie jelit.). Pomoże nam to uniknąć podobnych problemów w przyszłości.
Zobacz także:





