Dziwny zapach potu? O czym świadczy i jak sobie z nim poradzić?

Dziwny zapach potu może być oznaką, że w twoim organizmie dzieje się coś złego, lub sygnałem, że powinnaś bardziej zadbać o dietę i zmienić swoje nawyki. Jak określić, kiedy brzydki zapach potu jest niepokojący? Już  wszystko wyjaśniamy!

Spis treści

1.     Śmierdzący pot – przyczyny, możliwe choroby i sposoby leczenia

2.     Dziwny zapach potu – czyli jaki? Co może zaniepokoić?

3.     Śmierdzący pot – jak się go pozbyć?

4.     Zmiana zapachu potu a stan zdrowia

5.     Śmierdzący pot mimo higieny – co może oznaczać?

6.     Śmierdzący pot? Domowe sposoby na brzydki zapach potu

7.     Śmierdzący pot – jak skutecznie zadbać o komfort i zdrowie? Podsumowanie

Śmierdzący pot – przyczyny, możliwe choroby i sposoby leczenia

Śmierdzący pot zazwyczaj wynika z rozkładu wydzieliny przez bakterie bytujące na skórze, ale może być też sygnałem poważnych schorzeń. Dziwny zapach potu (np. aceton, amoniak czy ocet) często towarzyszy zaburzeniom metabolicznym, takim jak cukrzyca, choroby nerek czy tarczycy. Jeśli higiena i zmiana diety nie pomagają, a nagła zmiana zapachu potu utrzymuje się, należy skonsultować się z lekarzem, by wykluczyć podłoże chorobowe.

Dziwny zapach potu – czyli jaki? Co może zaniepokoić?

Czym tak naprawdę jest ta substancja, którą pokrywa się  twoje ciało, gdy jest ci zbyt gorąco, lub gdy chorujesz z gorączką?  Pot to wydzielina gruczołów potowych –  ekrynowych i apokrynowych  – która paruje po wydostaniu się na powierzchnię skóry, co schładza organizm. Gruczołów ekrynowych mamy na skórze całego ciała aż 2-5 milionów. Wydzielany przez nie pot jest bezbarwną, przezroczystą i bezzapachową cieczą, która składa się w 99% z wody (pozostały 1% to chlorek sodu, mocznik, amoniak, kwas mlekowy, kwas pirogronowy i aminokwasy). Na skład potu wpływ ma także płeć, wiek, dieta, stan zdrowia i równowaga hormonalna organizmu, a także warunki klimatyczne.

Najczęstsze przyczyny śmierdzącego potu

A skąd bierze się  nieprzyjemny zapach potu? Głównie z rozkładu potu apokrynowego, wydzielanego przez gruczoły znajdujące się pod pachami, w pachwinach, na zewnętrznych organach płciowych i na brodawkach sutkowych.  Za nieprzyjemny,  intensywny zapach potu  odpowiedzialne są rozkładające go bakterie –  czyli mikroflora bytująca na skórze.

Warto wiedzieć, że np. u dzieci pot wydzielają głównie gruczoły ekrynowe, a ponieważ składa się on głównie z wody i soli, nie stanowi dobrej pożywki dla bakterii. To dlatego  zapach potu  dzieci jest w zasadzie niewyczuwalny. W okresie dojrzewania do pracy ruszają gruczoły apokrynowe, które wydzielają pot o bardziej złożonym składzie. Aktywizują się więc rozkładające pot bakterie, a nastolatki po raz pierwszy mogą  poczuć na sobie  kwaśny zapach potu.

Śmierdzący pot – jak się go pozbyć?

Choć  brzydki zapach potu  dla wielu osób stanowi problem, stosunkowo łatwo się go pozbyć – wystarczy częsta higiena i używanie dezodorantów (najzdrowsze będą w tym przypadku  naturalne antyperspiranty).

Jeżeli w dorosłym życiu naszym problemem jest  śmierdzący pot, konieczna może być zmiana nawyków –  brzydki zapach potu  cechuje np. osoby palące papierosy lub mające w diecie duże ilości czosnku, cebuli (cebulowy zapach potu) lub szparagów (zawierają związki siarki, więc pot osoby zjadającej ich bardzo dużo może pachnieć zgniłymi jajami).

Dlaczego pojawia się dziwny zapach potu?

Czasami może nastąpić  zmiana zapachu potu – a gdy woń potu się zmienia, to sygnał, że w organizmie dzieje się coś, na co należy zwrócić uwagę.

Leki

Zapach potu może zmienić się  gdy zażywasz leki (np. antybiotyki, zwłaszcza na bazie penicyliny, lub niesteroidowe leki przeciwzapalne).

Choroby

Intensywny zapach potu – inny niż zwykle – może pojawić się także w przebiegu chorób z gorączką, która powoduje nadmierne wydzielanie potu, również podczas menopauzy, przy zaburzeniach tarczycy, cukrzycy, zaburzeniach psychicznych bądź w przebiegu chorób nowotworowych lub rzadkich chorób genetycznych.

Hormony

Warto pamiętać, jak silna jest zależność: zapach potu a hormony – wszelkie wahania poziomu hormonów w organizmie niemal natychmiast odbijają się na aromacie wydzielanym przez skórę.

Niedobory witamin

Zmiana zapachu potu  może pojawić się także, jeśli występują niedobory witamin i/lub składników mineralnych (np. witamin z grupy B, cynku).

Zmiana zapachu potu a stan zdrowia

Pojawiający się nagle  dziwny zapach potu  powinien być ostrzeżeniem. Jeżeli wykluczysz jego poza zdrowotne przyczyny (np. zmienisz dietę), a pot ma nadal inny niż dotąd zapach, koniecznie skonsultuj się z lekarzem. Kiedy  zapach potu  powinien skłonić cię  do wizyty lekarskiej?

Kwaśny zapach potu

Jeżeli pojawia się  u ciebie  kwaśny zapach potu, koniecznie odwiedź lekarza –  kwaśna  woń potu  pojawia się nierzadko podczas przebiegu choroby Hashimoto. Dotyka ona głównie kobiety w średnim wieku (ale może pojawić się  także u mężczyzn i dzieci) i nazywana jest często zapaleniem tarczycy Hashimoto. Jest to choroba zapalna, w której układ odpornościowy atakuje tarczycę. Kwaśny –  silnie octowy zapach ciała występuje także w przebiegu schizofrenii.

Pot o zapachu amoniaku

Nieprzyjemny zapachpotu,  podobny do woni moczu, to tzw. zapach mocznicowy (łac.  foetor uraemicus).  Jeśli masz pot o zapachu amoniaku, natychmiast skontaktuj się z lekarzem – taki  zapach potu  może świadczyć o niewydolności nerek, zwłaszcza gdy towarzyszą mu zmiany ilości oddawanego moczu (najpierw wielomocz, później skąpomocz), uczucie osłabienia i szybkie męczenie się, suchość skóry i jej ziemiste zabarwienie.

Acetonowy zapach potu

Słodkawy, przypominający także woń gnijących owoców –  taki  nieprzyjemny zapach potu  może świadczyć o nierozpoznanej lub źle leczonej cukrzycy.  Pot o zapachu  acetonu to sygnał do natychmiastowej konsultacji z lekarzem – może być oznaką głębszych zaburzeń cukrzycowych, wymagających pilnego leczenia.

Mysi zapach potu

Śmierdzący pot,  przypominający zapachem mysi mocz to kolejny sygnał chorobowy. „Mysią”  woń potu  mają osoby chore na fenyloketonurię, rzadką metaboliczną chorobę genetyczną, której przyczyną jest mutacja genu prowadząca do zaburzeń przemiany aminokwasu fenyloalaniny. W Polsce rodzi się  rocznie ok. 70 dzieci chorych na fenyloketonurię, której objawami są incydentalne wymioty, wysypki skórne, drgawki, zwiększone lub zmniejszone napięcie mięśniowe.

Woń potu przypominająca zapach świeżej wątróbki

To również niekorzystny objaw –  może świadczyć o niewydolności wątroby (zwłaszcza, gdy towarzyszą mu bóle prawej strony brzucha, odbijanie po jedzeniu, wzdęcia i brak łaknienia. Jeśli masz pot o zapachu  wątróbki, jak najszybciej odwiedź lekarza.

Zapach potu jak zapach nieświeżego piwa

Pot pachnący starym piwem pojawia się w przebiegu gruźlicy. Towarzyszyć mu może charakterystyczny, utrzymujący się kaszel (początkowo suchy, następnie z odkrztuszaniem plwociny), bóle w klatce piersiowej, może pojawić się  także niekontrolowany spadek masy ciała. Wszystko to sygnały, że natychmiast należy odwiedzić lekarza.

Dziwny zapach potu –  co jeszcze może go powodować?

Śmierdzący pot  może pojawić się  także w przebiegu niektórych dermatoz, czyli chorób skóry.  Brzydki zapach potu (acetonowy) może być efektem także… diety ketogennej, polegającej na obniżeniu ilości spożywanych węglowodanów i zwiększeniu ilości białka. Jeżeli odchudzasz się  dietą ketogeniczną, może być to powodem zmiany  zapachu potu. Z kolei pot osób spożywających zbyt dużo białka może pachnieć amoniakiem, a  metaliczny zapach potu  być oznaką cukrzycy lub efektem źle dobranych produktów higienicznych.

W literaturze medycznej wymienia się także starczy zapach potu. Nie wynika on z braku higieny, lecz z powstawania związku o nazwie 2-nonenal, który produkuje skóra osób po 40. i 50. roku życia w wyniku utleniania kwasów tłuszczowych.

Śmierdzący pot mimo higieny – co może oznaczać?

Jeśli mimo brania prysznica dwa razy dziennie i stosowania środków czystości nadal czujesz nieprzyjemną woń, może to oznaczać, że problem leży głębiej. Śmierdzący pot mimo higieny często wynika z silnego, przewlekłego stresu (tzw. pot stresowy z gruczołów apokrynowych ma inny skład i szybciej "psuje się" na skórze) lub z poważnych zaburzeń metabolicznych, których nie usunie samo mycie ciała.

Śmierdzący pot? Domowe sposoby na brzydki zapach potu

Jeżeli wykluczyłaś możliwe przyczyny zdrowotne, które powodują  nieprzyjemny zapach potu, pora wziąć się za dietę i dbanie o higienę – bo to one w dużej mierze są odpowiedzialne za to, jak pachnie nasz pot. Co zrobić, gdy przeszkadza ci  intensywny zapach potu?

1. Regularnie dbaj o higienę

Bierz prysznic dwa razy dziennie, lub częściej – zwłaszcza po większym wysiłku fizycznym lub w upały. Za nieprzyjemny zapach potu odpowiedzialne są bakterie bytujące na skórze – zmywając „na bieżąco” pot, nie dajesz im pożywki.

2. Zadbaj o dietę

Wyklucz z diety:

• produkty bogate w siarkę (czosnek, cebula, szparagi, brokuły)
• wysoko przetworzone produkty zawierające konserwanty i sztuczne barwniki – w procesie trawienia mogą ulegać przemianom do substancji niekorzystnie wpływających na zapach potu.

Więcej o tym, czym jest żywność wysoko przetworzona i dlaczego nie służy naszemu zdrowiu, przeczytasz w naszym artykule „Żywność przetworzona – czy faktycznie jest niezdrowa? Sprawdzamy produkty!”.

3. Stosuj kąpiele ziołowe

Kąpiele  ziołowe z dodatkiem szałwii, rumianku, kory dębu wpływają korzystnie na zmniejszenie  wydzielania potu  i działają antybakteryjnie na skórę.

4. Noś przewiewne ubrania z naturalnych tkanin

Pozwól pachom oddychać –  dostęp tlenu zmniejsza aktywność rozkładających pot bakterii.

5. Stosuj naturalne dezodoranty i antyperspiranty

Nie tylko ograniczają działalność gruczołów potowych, ale także mają działanie odkażające i antybakteryjne. Nie zawierają aluminium i soli glinu, do tego pielęgnują skórę pod pachami, nawilżając ją, odżywiając i zmniejszając podrażnienia.  

Śmierdzący pot – jak skutecznie zadbać o komfort i zdrowie? Podsumowanie

Pamiętaj, że śmierdzący pot to często sygnał ostrzegawczy od Twojego organizmu. Jeśli higiena nie pomaga, a nagła zmiana zapachu potu Cię niepokoi, skonsultuj się z lekarzem, by sprawdzić zapach potu, hormony lub metabolizm.

W codziennej walce o komfort postaw na zbilansowaną dietę, przewiewne ubrania i naturalne dezodoranty bez chemii. Wszystkie produkty, które pomogą Ci zadbać o higienę w zgodzie z naturą, znajdziesz w Nabea! Nie daj się zaskoczyć – działaj świadomie i dbaj o swoje zdrowie każdego dnia!

Bibliografia:

Skowron M., Grabowska-Polanowska B., Faber J., Śliwka I.: Analiza lotnych związków organicznych z powierzchni ludzkiej skóry. Raport Nr 2070/Ch. Instytut Fizyki Jądrowej PAN