Bergamotka - właściwości, działanie i zastosowanie

Co to jest bergamotka? Inaczej Citrus bergamia, należy do rodzaju Citrus. Cytrusy od wieków cenione są ze względu na swoje właściwości lecznicze, dzięki którym znajdują zastosowanie w kosmetyce, medycynie, aromaterapii oraz w gastronomii. Pomarańcza bergamota wyróżnia się cierpkim i gorzkawym smakiem, zachowując przy tym delikatny aromat. W artykule odpowiemy na pytanie, jak wygląda bergamotka i jakie są jej właściwości!

Spis treści

1.    Co to jest bergamotka? Właściwości i działanie – informacje w pigułce

2.    Bergamotka – co to jest?

3.    Olejek z bergamotki a herbata Earl Grey

4.    Sok z bergamotki – właściwości

5.    Bergamotka – właściwości lecznicze

6.    Jakie zastosowanie znajduje bergamotka w kosmetyce?

7.    Bergamotka w ogrodzie – pysznogłówka (Monarda). Uwaga na nazewnictwo!

8.    Bergamotka – na co pomaga? Podsumowanie najważniejszych informacji

9.    FAQ – Najczęściej zadawane pytania

Co to jest bergamotka? Właściwości i działanie – informacje w pigułce

• Bergamotka (pomarańcza bergamota, Citrus bergamia) to wyjątkowy, mały owoc cytrusowy uprawiany głównie we włoskim regionie Kalabria.
• Z uwagi na swój bardzo cierpki i gorzki smak nie jest polecana do spożywania na surowo.
• Jej największym skarbem jest aromatyczny olejek eteryczny pozyskiwany ze skórki – to właśnie on nadaje charakterystyczny zapach słynnej herbacie Earl Grey oraz stanowi kluczowy składnik wielu perfum.
• Ekstrakty z bergamotki są również cenione w medycynie naturalnej za wsparcie układu krążenia, profilu lipidowego oraz gospodarki cukrowej.

Bergamotka – co to jest?

Roślina uprawiana jest głównie w południowych Włoszech, chociaż plantacje spotyka się także w Turcji, Argentynie, Brazylii i Afryce Wschodniej. Są przesłanki, że sama nazwa pochodzi od miejscowości Bergamo. Już w XIX wieku włoski lekarz Francesco Calabro zainteresował się przeciwzapalnymi właściwościami bergamotki. Owoc jest okrągły i żółty o cienkiej skórce. Może być wykorzystywany do produkcji olejków eterycznych o licznych właściwościach zdrowotnych i kosmetycznych. Jego barwa zależeć będzie natomiast od pory roku. Waha się od ciemnożółtej do zielonej. Kwiat bergamotki charakteryzuje się białym zabarwieniem.

Mimo że należy do cytrusów, bergamotka nie jest polecana do jedzenia prosto z drzewa. Ze względu na bardzo wysoką zawartość goryczy oraz cierpki, wyrazisty smak, zazwyczaj nie jada się jej na surowo tak jak tradycyjnych pomarańczy czy mandarynek.

Przeczytaj także: Oregano – właściwości, działanie i zastosowanie.

Olejek z bergamotki a herbata Earl Grey

To właśnie intensywnemu, cytrusowo-kwiatowemu aromatowi olejku eterycznego bergamotka zawdzięcza swoją światową sławę. Jeśli interesuje Cię bergamotka – działanie i zastosowanie tej rośliny, warto wiedzieć, że olejek ze skórki owocu jest kluczowym składnikiem kultowej herbaty Earl Grey.

Dodatek zaledwie kilku kropel naturalnego olejku bergamotowego nadaje liściom czarnej lub zielonej herbaty charakterystyczny, świeży i orzeźwiający aromat. Poza branżą herbacianą wyciąg ze skórki bergamotki od lat wykorzystywany jest również w klasycznych wodach kolońskich i perfumach.

Zobacz także: Miętowa herbata – właściwości.

Bergamotka – właściwości lecznicze

Jakie właściwości ma bergamotka? Na co pomaga? Roślina ta:

• stanowi bogate źródło polifenoli, czyli substancji aktywnych biologicznie o silnym działaniu antyoksydacyjnym,
• ekstrakty z bergamotki mogą wspierać utrzymanie prawidłowego poziomu glukozy we krwi oraz korzystnie wpływać na gospodarkę lipidową, zwłaszcza u osób z zespołem metabolicznym,
• wspiera działanie systemu nerwowego oraz stan wątroby,
• bergamotka na cholesterol może być stosowana u osób z zespołem metabolicznym, który może doprowadzić do rozwinięcia się poważnych chorób kardiologicznych, w tym miażdżycy,
• Olejek wykazuje skuteczność w zwalczaniu wirusów, bakterii oraz grzybów, stanowiąc świetne narzędzie w walce z infekcjami,
• Sprawdza się w leczeniu grypy, zapalenia migdałków oraz jako preparat przeciwkaszlowy.

Roślina pomaga również osobom zmagającym się z nadwagą. Jak działa bergamotka na odchudzanie? Zawarte w niej związki bioaktywne mogą wspierać metabolizm i korzystnie wpływać na niektóre parametry związane z gospodarką węglowodanową oraz lipidową.

Jakie zastosowanie znajduje bergamotka w kosmetyce?

Olej z bergamotki znajduje także zastosowanie w kosmetyce. Może być z powodzeniem wykorzystywany w perfumach oraz olejkach do masażu. Znane są jego właściwości przeciwzapalne i kojące. Często spotykane są kompozycje zapachowe z dodatkiem kolendry.

Bergamotka jest dodatkiem wielu kremów do twarzy, balsamów do ciała oraz środków myjących. Wykazuje przy tym działanie antystresowe i relaksacyjne. Z tego powodu bergamotka stosowana jest także jako olejek do aromaterapii oraz składnik perfum. Pozwala również łagodzić i niwelować odczuwanie dolegliwości bólowych. Warto zatem wypróbować olejki eteryczne i kosmetyki na bazie naturalnego wyciągu z tej rośliny.

Zobacz także: Olejki eteryczne naturalne: jaki zapach do aromaterapii?

Sok z bergamotki – właściwości

Sok z bergamotki jest naturalnym źródłem:

• polifenoli,
• flawonoidów,
• witaminy C.

Dzięki temu wykazuje właściwości antyoksydacyjne. Badania sugerują, że zawarte w nim związki mogą wspierać prawidłowy metabolizm lipidów i glukozy, jednak ich wpływ na zdrowie nadal jest przedmiotem badań. Ze względu na charakterystyczny, lekko gorzki smak sok z bergamotki najczęściej spożywa się w niewielkich ilościach lub jako dodatek do napojów. Warto pamiętać, że nie zastępuje on zbilansowanej diety ani leczenia zaleconego przez lekarza.

Bergamotka w ogrodzie – pysznogłówka (Monarda). Uwaga na nazewnictwo!

Warto wiedzieć, że pod nazwą „bergamotka” (lub bergamotka ogrodowa) w języku potocznym i ogrodnictwie często kryje się zupełnie inna roślina. Jest to pysznogłówka (Monarda) – miododajna bylina ozdobna o głębokich, najczęściej czerwonych lub fioletowych kwiatach i wyjątkowo pachnących liściach.

• Skąd ta nazwa? Liście pysznogłówki wydzielają aromat łudząco podobny do zapachu cytrusowej pomarańczy bergamoty.
• Zastosowanie – z liści pysznogłówki przygotowuje się aromatyczne, domowe napary i herbatki ziołowe o działaniu rozgrzewającym i uspokajającym.
• Różnica – pysznogłówka to roślina ogrodowa rosnąca w polskim klimacie, natomiast klasyczna bergamotka to wiecznie zielone drzewo cytrusowe wymagające ciepłego, śródziemnomorskiego klimatu.

Zobacz także: Rumianek: właściwości, które zaskakują. Musisz mieć go w domu!

Bergamotka – na co pomaga? Podsumowanie najważniejszych informacji

Działanie bergamotki jest cenione zarówno w dietetyce, jak i kosmetyce. Oto jej najczęściej opisywane właściwości:

1. Wsparcie gospodarki lipidowej – ekstrakty z bergamotki mogą wspierać utrzymanie prawidłowego poziomu cholesterolu i trójglicerydów.
2. Wpływ na gospodarkę cukrową – wspiera utrzymanie prawidłowego poziomu glukozy we krwi, szczególnie u osób z zaburzeniami metabolicznymi.
3. Wsparcie zdrowego stylu życia – stosowana jako element zbilansowanej diety i aktywności fizycznej może wspierać kontrolę masy ciała, jednak nie zastępuje zdrowych nawyków.
4. Relaks i dobre samopoczucie – olejek eteryczny z bergamotki jest chętnie wykorzystywany w aromaterapii ze względu na swój świeży zapach, który może sprzyjać odprężeniu i poprawie nastroju.
5. Właściwości antyoksydacyjne i pielęgnacyjne – zawarte w bergamotce związki bioaktywne wykazują działanie przeciwutleniające, a olejek znajduje zastosowanie w kosmetykach do pielęgnacji skóry.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

1. Co to jest bergamotka?

Bergamotka (pomarańcza bergamota) to niewielki owoc cytrusowy z rodziny Citrus, uprawiany głównie we włoskiej Kalabrii. Słynie ze skórki bogatej w aromatyczny olejek eteryczny, wykorzystywany m.in. do aromatyzowania herbaty Earl Grey, produkcji perfum oraz w aromaterapii.

2. Na co pomaga bergamotka?

Bergamotka wspomaga prawidłowe funkcjonowanie układu krążenia, pomaga regulować poziom "złego" cholesterolu (LDL) i glukozy we krwi, a także wspiera proces odchudzania i pracę wątroby. Olejek bergamotowy wykazuje ponadto działanie przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, uspokajające oraz redukujące stres.

3. Jakie właściwości ma sok z bergamotki?

Sok z bergamotki oraz zawarte w nim bogate frakcje polifenolowe posiadają silne właściwości antyoksydacyjne, przeciwzapalne i hipolipemizujące (obniżające cholesterol). Wspomagają ochronę naczyń krwionośnych, wykazują działanie kardioprotekcyjne oraz wspierają organizm w walce ze stanami przedcukrzycowymi.

4. Jakie są najważniejsze właściwości bergamotki?

Do najważniejszych właściwości bergamotki zalicza się działanie antyoksydacyjne, przeciwzapalne i antyseptyczne, wynikające z obecności naturalnych związków bioaktywnych. Bergamotka jest ceniona również w aromaterapii za swój świeży zapach, który sprzyja odprężeniu, pomaga zmniejszyć napięcie i poprawia samopoczucie.